Dönem: 1 Ocak 2025 – 31 Aralık 2025
Bu rapor, 2025 yılı içinde Derneğin yürüttüğü çalışmalar, etkinlikler, yayınlar ve projelerden elde edilen bulguların özetidir.
- Stratejik Hedef ve Temalar
2025 yılı faaliyetleri, Göç Araştırmaları Derneği’nin (GAR) temel misyonu olan göç araştırmalarını derinleştirme, kamuoyunda göç gündemi oluşturma, uluslararası ve yerel işbirliklerini güçlendirme hedefleri doğrultusunda yürütülmüştür. Bu kapsamda özellikle:
- Geçici koruma rejimi odaklı değerlendirmeler,
- Sanat ve göç kesişimi üzerine kültür-sanat çalışmalarının genişletilmesi,
- Uluslararası akademik ve saha odaklı çalıştaylar ve etkinliklere katılım,
- Aylık bültenler aracılığıyla sürekli iletişim sürdürülmesi
gibi öncelikler öne çıkmıştır.
- Yayınlar ve Bilgi Üretimi
2.1 GAR Bültenler
Dernek, 2025’in ilk çeyreğinde aşağıdaki içeriklerle aylık bülten yayınlarını sürdürmüştür:
Ocak–Şubat 2025 Bülteni:
- Geçici Koruma Kimi, Neyi Ne Kadar Koruyor? başlıklı blog serisi başlatıldı.
- EGEHUB projesi, VAHA III: Dayanışma İçinde Sanat ve Kültür Yoluyla Ortak Mekânları Geri Kazanma programına kabul edildi.
- 13–14 Haziran 2025’te İstanbul’da gerçekleştirilecek Global Racial Capitalism and the Politics of Refusal çalıştayının ortaklarından biri olundu.
- Üyelerden makale ve blog katkıları paylaşıldı (çeşitli akademik yazılar).
2.2 Araştırma Raporu: “Türkiye’de Göç Karşıtı Söylemin Yükselişi Üzerine Sosyal Ağ Analizi”
- Göç Araştırmaları Derneği (GAR), Friedrich-Ebert-Stiftung (FES) Türkiye Ofisi iş birliğiyle hazırlanan “Türkiye’de Göç Karşıtı Söylemin Yükselişi: Bir Sosyal Ağ Analizi” başlıklı rapor yayınlandı.
- Bu kapsamlı rapor, 2016–2023 yılları arasında sosyal medya platformu X’te (eski adıyla Twitter) dolaşıma giren göçmen karşıtı söylemleri incelemektedir.
2.3 Araştırma Raporu: “Geçici Koruma Rejimi: Son Gelişmeler, Sorunlar ve Gelecek İçin Perspektifler”
- 18 Aralık 2025 itibarıyla yayınlanan rapor, geçici koruma rejiminin hukuki ve pratik sınırlarını değerlendiriyor.
- Rapor, Haziran 2025’te çevrimiçi düzenlenen yuvarlak masa tartışmasının bulgularını temel alıyor ve Türkiye ile Avrupa bağlamında karşılaştırmalı değerlendirmeler içeriyor.
- Raporda ayrımcılık, gönüllü geri dönüş, kurumlar arası koordinasyon gibi kritik konular tartışıldı.
2.4 GAR Blog’ta yayınlanan yazılar
“Daha Sesimizi Duyurmadık” kitabı değerlendirmesi, Ali Sait Yılkın
“Geçici Koruma Kimi, Neyi, Ne Kadar Koruyor?” serisi Türkiye’de Geçici Koruma: Vaatler, Açmazlar ve Gelecek için Dersler, Neva Övünç Öztürk
“Geçici Koruma Kimi, Neyi, Ne Kadar Koruyor?” serisi Yerlerinden Edilen Ukraynalıların AB’nin Öngördüğü Yasal Çerçevede Korunmaları: ‘Geçici Koruma Süreci ve Sınırları’, Dr. Esin Küçük
“Geçici Koruma Kimi, Neyi, Ne Kadar Koruyor?” serisi Fransa’nın AB Geçici Koruma Mekanizmasını Katı Bir Şekilde Yorumlaması: Hukuki Sorunlar ve İnsani Sonuçlar, Dr. Lina Megahead
“Geçici Koruma Kimi, Neyi, Ne Kadar Koruyor?” serisi Hollanda’da Geçici Korumanın Ukraynalılara Uygulanması: Gözlemler ve Çıkarılacak Dersler, Orçun Ulusoy
“Geçici Koruma Kimi, Neyi, Ne Kadar Koruyor?” serisi İsviçre’de Geçici Koruma: S Statüsü ve Geçici Sistemden Çıkışa ilişkin Olasılıklar, Cesla Amarelle
“Geçici Koruma Kimi, Neyi, Ne Kadar Koruyor?” serisi Geçici Koruma Rejimi Uygulamasında Kamu Düzeni Gerekçesiyle Sınır Dışı Etme ve Statü İptali Uygulamaları, Taner kılıç
“Geçici Koruma Kimi, Neyi, Ne Kadar Koruyor?” serisi Suriyeliler ve Türkiye’deki mahkemeler: İçtihat birliği eksikliği ve sonuçları, Dr. Doğa Elçin
“Geçici Koruma Kimi, Neyi, Ne Kadar Koruyor?” serisi Türkiye’de Geçici Koruma Rejimi Altında Bulunan Yabancıların Uğradığı Hak İhlallerinin Önlenmesinde Baroların Rolü ve İzmir Barosu Örneği, Ayşe Kaymak
The EU-Turkey Deal after Nine-Years: Between Controversy and Shifting Paradigms, Alberto Nicelli
“Geçici Koruma Kimi, Neyi, Ne Kadar Koruyor?” serisi Geri Dönüş için ‘Git ve Gör’: Türkiye’nin Politikası ve Suriye’deki Durum, Omar Kadkoy
“Geçici Koruma Kimi, Neyi, Ne Kadar Koruyor?” serisi Suriye’ye Gönüllü Geri Dönüşler: Söylem ve Uygulama, Kemal Vural Tarlan
“Geçici Koruma Kimi, Neyi, Ne Kadar Koruyor?” serisi Belirsizlik Sarmalı: Suriyeli Mültecilerin Geçici Koruma Deneyimleri, Cansu Akbaş Demirel
“Geçici Koruma Kimi, Neyi, Ne Kadar Koruyor?” serisi Türkiye’de Göç Yönetiminin Süreklilik ve Kopuş Eğilimleri Çerçevesinde Geçici Koruma, İbrahim Soysüren
Gelenekten Geleceğe: Türkiye’de Göç Yönetiminde Eski Vurgular ve Yeni Stratejiler, Deniz Şenol Sert & Gülay Uğur Göksel
Savaş Gölgesinde Göç: Saldırılar Sonrasında İran’da Nüfus Hareketleri, Rıfat Efe Basut
Trump Dönemi Fon Kesintileri Sonrası Türkiye’de Sivil Toplum Ne Durumda?, Nilsu Orhan
Sınırları Aşan Sanat: Göç ve Dayanışma Üzerine Söyleşiler:
- Gülay Uğur Göksel
- Denizhan Özer
- Evrim Hikmet Öğüt
- Beril Sönmez
- Alp Arısoy
- Kemal Vural Tarhan
Diasporada Siyaset: CHP’nin Brüksel “Eylemi” Üzerine Gözlemler, Ali Sait Yılkın
TikTok’tan Mülteci Manzaraları: Dönmek, Kalmak, Gitmek, Berat Barış Erbaş
- Projeler ve Etkinlikler
3.1 EGEHUB Projesi – Sanat ve Göç Odaklı Kültür Girişimi
GAR’ın ortaklarından olduğu EGEHUB projesi, 2025’te önemli etkinliklere imza attı:
- İmbros/Gökçeada ve Alçıtepe/Kirte saha etkinlikleri:
Seminerler, atölyeler ve sanatçı rezidansları ile “hafıza ve göç” teması sanat pratiği üzerinden işlendi. - Alçıtepe Konuk Sanatçı Programı (16–29 Haziran 2025):
Bu programda sanatçılar, atölyeler ve sözlü tarih çalışmalarına katıldı; kültürel hafıza, günlük yaşam pratikleri ve göç deneyimleri interaktif biçimde tartışıldı. - Sanatçıların eserleri ve saha etkileşimleri, göç hafızasını mekânda ve halkla ilişkisel biçimlerde ele aldı.
EGEHUB projeleri hem yerel topluluklarla etkileşim sağladı hem de göç algısının kültürel hafıza ile ilişkisini tartışmaya açtı.
3.2 Göç ve Sanat Söyleşi Serileri
Göç ve dayanışma eksenli sanat söyleşi dizileri sürdürüldü. Bu etkinliklerde göçün sanatsal anlatımlarla nasıl dönüştürülebileceği farklı katılımcılarla irdelendi.
- İşbirlikleri ve Akademik Katılımlar
2025 boyunca GAR, uluslararası ve yerel akademik işbirliklerini genişletti:
- European Association of Social Anthropologists (EASA) işbirliğiyle gerçekleşecek Global Racial Capitalism and the Politics of Refusal çalıştayı için hazırlıklar sürdü.
- EGEHUB kapsamında farklı akademik araştırmacılarla ve sanatçılarla ortak etkinlikler yürütüldü.
Bu çabalar, GAR’ın uluslararası akademiye aktif katkı sağlama hedefini destekledi.
- Genel Çıkarımlar
2025 yılı GAR için şöyle bir tablo sundu:
Artan Kurumsal Etki:
- Göç politikaları, sanat, kültür ve saha araştırmaları ekseninde çok disiplinli bir içerik üretildi.
Sürekli İletişim:
- Blog serileri, bültenler ve halka açık raporlar sayesinde sürekli bir bilgi aktarımı sağlandı.
Topluluk ve Saha Odaklı Yaklaşım:
- EGEHUB gibi projeler, yerel topluluklarla etkileşimi artırarak akademik bilgiyi günlük yaşamla bağdaştırdı.
Sonuç
2025 yılında GAR, göç alanındaki bilgi üretimini ve toplumsal etkileşimini genişleterek yürüttüğü projelerle önemli adımlar attı. Raporda belirtilen çalışmalar, derneğin misyonunu destekleyen kapsamlı bir faaliyet yılını yansıtmaktadır.
