YÖNETİM KURULU MESAJI
2023 yılı, Göç Araştırmaları Derneği (GAR) için hem toplumsal hem de akademik açıdan yoğun ve belirleyici bir yıl olmuştur. 6 Şubat depremlerinin ardından yeniden şekillenen sosyal gerçeklik, seçim süreci boyunca artan göç karşıtı söylemler ve Türkiye’de göç politikalarının yeniden tartışmaya açılması, çalışmalarımızın bağlamını doğrudan etkilemiştir.
Bu yıl boyunca GAR, göç olgusunu yalnızca sayısal bir mesele olarak değil; mekânsal, siyasal, toplumsal ve etik boyutlarıyla ele almaya devam etmiştir. Akademik üretimi güçlendirirken aynı zamanda dayanışma, genç araştırmacı eğitimi ve kamusal tartışmaya katkı alanlarında da aktif bir rol üstlenmiştir.
2023, araştırma üretimi ile sahaya dokunan sosyal programları bir arada yürüttüğümüz; kurumsal kimliğimizi güçlendirdiğimiz ve stratejik yönelimimizi netleştirdiğimiz bir yıl olmuştur.
2023 STRATEJİK ÇERÇEVESİ
2023 yılı faaliyetlerimiz üç ana eksende şekillenmiştir:
- Araştırma ve Rapor Üretimi
- Genç Araştırmacı Eğitimi (GArEP ve Yaz Okulu)
- Savunuculuk, Blog Yayıncılığı ve Kamusal Katkı
ARAŞTIRMA VE RAPOR FAALİYETLERİ
Türkiye’de Afgan Göçü: Kabul Mekanizmaları ve Aktörler
2023 yılı içerisinde yayımladığımız en kapsamlı çalışmalardan biri, Afgan göçüne odaklanan araştırma raporumuz olmuştur.
Rapor kapsamında:
- Kabul ve (non-)kabul mekanizmaları,
- Yerel ve ulusal düzeyde aktörler,
- Geçicilik, kırılganlık ve kayıt dışı alanlar,
- Göç yönetiminin kurumsal dinamikleri
analiz edilmiştir.
Raporun kamuoyuyla paylaşılması amacıyla 18 Aralık Uluslararası Göçmenler Günü vesilesiyle çevrimiçi bir sunum toplantısı düzenlenmiştir. Bu toplantıda hem rapor bulguları paylaşılmış hem de güncel gelişmeler tartışmaya açılmıştır.
Rapor ayrıca İngilizce olarak da yayımlanmış ve uluslararası akademik erişime açılmıştır.
Türkiye’ye Göç ve Varış: Kentsel ve Mekânsal Yaklaşımlar Çalıştayı
30 Eylül 2023 tarihinde İstanbul’da hibrit formatta düzenlenen çalıştayda:
- Varış mekânları ve altyapıları
- Dayanışma ağları
- Geçicilik koşullarında kırılganlık
- Yerinden edilme bağlamında “var(ama)ma”
başlıkları ele alınmıştır.
Bu etkinlik, göç çalışmalarında mekânsal perspektifin önemini vurgulamış; kent, altyapı ve sosyal ağlar arasındaki ilişkileri tartışmaya açmıştır.
GArEP – LİSANSÜSTÜ ARAŞTIRMACI EĞİTİM PROGRAMI
2023 yılında GArEP programı güçlenerek devam etmiştir.
Program kapsamında:
- 10 oturumdan oluşan yüz yüze seminer dizisi gerçekleştirilmiştir.
- Türkiye’de göç araştırmaları üzerine yazılmış temel kaynaklar tartışılmıştır.
- Katılımcılar kendi araştırma projelerini sunmuş ve geri bildirim almıştır.
- Akademik etik, saha çalışması ve metodoloji başlıkları ele alınmıştır.
Kasım ayı boyunca GArEP kapsamında kitap tartışmaları yapılmış; “Türkiye ve Göç Devleti kavramı” üzerine kolektif değerlendirme oturumları düzenlenmiştir.
GArEP, genç araştırmacılar arasında dayanışma ve eleştirel düşünme kültürünü güçlendiren önemli bir platform olmuştur.
YAZ OKULU VE EĞİTİM PROGRAMLARI
Göç ve Entegrasyona Eleştirel Yaklaşımlar Yaz Okulu
(Şirince – Nesin Köyü)
Eylül 2023’te düzenlenen yaz okulu kapsamında:
- Entegrasyon kavramının eleştirisi,
- Türkiye’de göç politikaları,
- Göçmen karşıtı söylemin yükselişi,
- Akademik literatürde güncel tartışmalar
yoğun bir program çerçevesinde ele alınmıştır.
Program, disiplinlerarası katılımı ve kolektif tartışma ortamını güçlendirmiştir.
Birlikte Yaşam Sanat Yaz Kampı
(Bodrum – Gümüşlük Akademisi Vakfı)
Kolektif Koordinasyon Derneği ile ortaklaşa yürütülen kamp, deprem bölgelerinde yaşayan 18–27 yaş arası gençleri (göçmenler dahil) bir araya getirmiştir.
Program kapsamında:
- Sanat terapisi
- Resim ve ekoprint atölyeleri
- Sinema çalışmaları
- Yoga ve Qigong seansları
- Halk Meclisi oturumları
gerçekleştirilmiştir.
Kamp süresince kültürel üretim, sosyal iyileşme ve dayanışma alanları birlikte düşünülmüş; yerel yönetimler ve sivil aktörlerle işbirliği kurulmuştur.
Bu program, GAR’ın akademik üretimin ötesine geçerek toplumsal dayanışma alanında da aktif rol üstlendiğinin önemli bir göstergesi olmuştur.
BLOG VE YAYINCILIK FAALİYETLERİ
2023 yılı boyunca GAR Blog düzenli olarak güncellenmiştir.
Yayımlanan yazılar arasında:
- “Sınır Kentinde Göçmen Olmak”
- “Türkiye ve Göç Devleti Kavramı”
- Güncel göç politikalarına dair değerlendirmeler
- Akademik literatür tartışmaları
yer almıştır.
Blog yazıları, akademik bilgi üretimi ile kamusal tartışma arasında köprü kurma işlevi görmüştür.
SEMİNERLER VE AKADEMİK ETKİNLİKLER
2023 yılı içerisinde:
- Çevrimiçi seminerler düzenlenmiştir.
- “Şahitlik Etiği ve Akademik Sorumluluk” başlıklı çevrimiçi seminer gerçekleştirilmiştir.
- Rapor sunum toplantıları yapılmıştır.
- GArEP kapsamında kitap tartışmaları sürdürülmüştür.
Bu etkinlikler, akademik üretimin etik ve politik boyutlarını görünür kılmayı amaçlamıştır.
STRATEJİ KAMPI VE KURUMSAL GÜÇLENME
Aralık 2023’te gerçekleştirilen GAR Strateji Kampı, derneğin orta ve uzun vadeli hedeflerinin belirlenmesinde önemli bir rol oynamıştır.
Bu kamp kapsamında:
- Kurumsal öncelikler netleştirilmiş,
- Araştırma temaları belirlenmiş,
- Sürdürülebilirlik ve etki alanları değerlendirilmiş,
- İç işleyiş ve koordinasyon mekanizmaları gözden geçirilmiştir.
Strateji kampı, 2024 ve sonrası için kurumsal yönelimi şekillendiren temel adımlardan biri olmuştur.
SAVUNUCULUK VE KAMUSAL KATKI
2023 yılı, göç karşıtı söylemlerin yoğunlaştığı bir siyasal ortamda gerçekleşmiştir. GAR, bu bağlamda:
- Bilimsel veri üretimini sürdürmüş,
- Göçmenlerin kriminalize edilmesine karşı eleştirel bir pozisyon almış,
- Uluslararası Göçmenler Günü gibi önemli tarihlerde kamusal bilgilendirme faaliyetleri yürütmüş,
- Akademik bilgi üretiminin toplumsal sorumluluğunu vurgulamıştır.
