Gogo Miti’nin Tahlili, 2025
Yazıya müdahale, Değişken ölçüle
Çalışma Kirte Okulu’nda daha önce gerçekleşmiş olan sergiden kalan bir çalışma, sanatçı hikayesi veya pepheo metninin yapı söküm sürecini gösterir. Sanatçının (Büşra Aydagün) göç hikayesini anlattığı bu metnin içinde barındırdığı aidiyet, göç ve yer edinmeye dair sözcüklerin etimolojik kökenleri, tekrarlanma şekli ve türevleri metne eklemlenerek yeni bir metin oluşturur. Sanatçı bu metinsel analizi Gogo’ya dair bir mitin tahlili olarak sunar.
Kültürel İade, 2025
Masa oyunu (66 kart, 20 piyon), 75×120 cm
Müzelerde sergilenen tarihi eserlerin çoğu, yerinden alınarak sergilenen parçalardır. Bu parçalar, ait oldukları topraklardan toprakların rızası olmaksızın, sömürgecilik, savaş, ticaret ve temsil siyasetleri yoluyla yerlerinden edilen bir geçmişe sahiptir. Kültürel İade, oyun kapsamında seçilmiş tarihi nesneler ve bu nesneleri ait oldukları coğrafyalara iade etme eylemi aracılığıyla kültürel mirasın korunma ve temsil edilme biçimlerini eleştirir.
Bu gibi tarihi ve kültürel nesnelerin politik dolaşımını ve geri iade tartışmalarını yeniden düşünmeye açar. Farklı coğrafyaları temsil eden oyuncuların amacı UNESCO’nun “Kültür Varlıklarının Yasa Dışı İthali, İhracı ve Mülkiyet Devri Yollarıyla Yasa Dışı Trafiğinin Yasaklanması ve Önlenmesine Dair Sözleşmesinden yararlanılarak oluşturulmuş tarihi eserlerin geri iadesi, arkeolojik kazılar, koruma ve saklama gib konuları içereni sorulara doğru yanıtları vererek tarihi nesne parçalarını ait oldukları topraklara geri ulaştırmaktır. Geri iade sürecindeki bu yol, joker kartları aracılığıyla geri iade süreçlerindeki gelişmeleri ve tarihsel adaletsizlikleri de görünür kılar.
Statement TR
Meli R. Öztürk, çalışmalarında mekansal hafıza, toplumsal arşivleme pratikleri ve bellekle kurulan ilişkileri ele alır. Tarihsel ve kamusal mekanları incelerken, bu alanlarda biriken izleri, malzeme ve anlam düzleminde çözümleyerek yeni anlatılar yaratır.
Pratiğinde, zamansal ve mekansal dinamiklerin bellek üzerindeki etkilerini sorgulayan sanatçı, mekana özgü yerleştirme, doğal renklendirme, dokuma ve dijital karşı-haritalandırma gibi teknikler aracılığıyla eleştirel mesafe yaratan bir dil geliştirir. Seçtiği yöntemler, bireysel ve kolektif belleğin fiziki ve karmaşık katmanlara sahip olan dokusunu deşifre ederek, izleyiciye alternatif anlatılar sunar. Arşivleme pratikleri aracılığıyla silme, koruma ve anonimleştirme gibi süreçler üzerinden ironik ve aşamalı bir şekilde okunan dolaylı katmanlar üretir. Benimsediği yaklaşım, çalışmalarında kullandığı araştırma pratiğiyle de paralel bir şekilde, ürettiği projelerde tarihsel ve kültürel birikimin sorgulamasını ve bu birikimlerin yeni kavramsal düzlemlere uç vermesini sağlar.
Öztürk’ün pratiği, izleyiciyi arşivleme eyleminin şeffaflığı, ulaşılabilirliği ve anlamsal derinliği üzerine odaklanan bir sorgulamaya davet eder. Sanatçının yaklaşımı, tarihsel ve kültürel birikimin geleceğe aktarılmasında izlenen yaygın metodolojilere dair yeni paradigmalar önerir ve sözde-arşivsel olanaklılıkları araştırır.
